Οι επιχειρήσεις τούς πληρώνουν απλά για να κάθονται πλάι στο παράθυρο. Υπάρχει όμως μια σκοτεινή αλήθεια πίσω από αυτή τη φαινομενικά τέλεια δουλειά.

Ενώ ο δυτικός κόσμος προσπαθεί να βρει τρόπους να μεγιστοποιήσει το performance των εργαζομένων, στην Ιαπωνία υπάρχουν υπάλληλοι που έχουν φαινομενικά την τέλεια δουλειά: κάθονται δίπλα σε ένα παράθυρο και δεν κάνουν τίποτα.

Ονομάζονται madogiwazoku: είναι κυρίως άνδρες στα 50 και τα 60 τους που θεωρούνται χαμηλής απόδοσης ή μή παραγωγικοί και στους οποίους ανατίθενται συνήθως γραφεία κοντά στο παράθυρο, με ελάχιστα έως καθόλου καθήκοντα.

Παρότι το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο (και σίγουρα μας θυμίζει λίγο και την Ελλάδα), τα τελευταία χρόνια προκαλεί αυξανόμενο ενδιαφέρον στο διαδίκτυο.

Τι δουλειά κάνεις; «Εργαζόμενος του παραθύρου»

Οι λεγόμενοι «εργαζόμενοι του παραθύρου» προσλήφθηκαν με την υπόσχεση της ισόβιας απασχόλησης (shūshin koyō) και ενός απαρχαιωμένου συστήματος αμοιβών.

Αντί να ηγούνται ομάδων ή να κλείνουν συμφωνίες, περνούν την ημέρα τους απαντώντας περιστασιακά σε κάποιο email, τακτοποιώντας λίγα έγγραφα ή ταξινομώντας χαρτιά. Διατηρούν άνετους μισθούς, αλλά απομακρύνονται προσεκτικά από κάθε ουσιαστική ευθύνη.

Οι boomer εργαζόμενοι δεν έχουν τεθεί στο περιθώριο επειδή θεωρούνται προβληματικοί. Συχνά πρόκειται για πιστούς και μη συγκρουσιακούς υπαλλήλους που απλώς έχουν ξεπεραστεί από τις τεχνολογικές ή στρατηγικές αλλαγές.

Αντί να τους ωθήσουν εκτός εταιρείας, οι εργοδότες τους μετακινούν διακριτικά στο περιθώριο, σύμφωνα με το Fortune.

Δουλειά μετά τα 70 στην Ιαπωνία

Εξάλλου, η Ιαπωνία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης ηλικιωμένων στον ανεπτυγμένο κόσμο: πάνω από το ένα τέταρτο των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω εργάζονταν ακόμη το 2022.

Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 80% των Ιαπώνων εργαζομένων θέλουν να συνεχίσουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση, ενώ γύρω στο 70% προτιμούν να παραμείνουν στον ίδιο εργοδότη αντί να ξεκινήσουν από την αρχή αλλού.

Για να γίνει αυτό εφικτό, η κυβέρνηση προχώρησε σε αναθεώρηση του νόμου για τη σταθεροποίηση της απασχόλησης των μεγαλύτερων εργαζομένων και θέσπισε μια σειρά επιδοτήσεων που ενθαρρύνουν τις εταιρείες να εξασφαλίζουν θέσεις εργασίας έως την ηλικία των 70 ετών.

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ έχει σημειώσει ότι ορισμένες εταιρείες ήδη εφαρμόζουν συστήματα που επιτρέπουν στους εργαζόμενους να παρατείνουν την ηλικία συνταξιοδότησης, ώστε να συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς να χάνουν παροχές.

Παράλληλα, το ιαπωνικό υπουργείο Υγείας, Εργασίας και Πρόνοιας προσφέρει επιδοτήσεις σε εργοδότες που στηρίζουν τέτοιες πρωτοβουλίες.

Τι λένε οι νέοι εργαζόμενοι

Σε έρευνα σε 300 εργαζόμενους ηλικίας 20 έως 39 ετών σε μεγάλες ιαπωνικές εταιρείες, η συμβουλευτική εταιρεία Shikigaku διαπίστωσε ότι το 49,2% δήλωσε πως στην εταιρεία τους υπάρχει ένας «ηλικιωμένος που δεν δουλεύει».

Όταν ρωτήθηκαν τι κάνουν αυτοί οι συνάδελφοι όλη μέρα, οι πιο συχνές απαντήσεις ήταν ότι κάνουν πολλές διακοπές για τσιγάρο ή σνακ, συζητούν άσκοπα, σερφάρουν στο διαδίκτυο ή απλώς κοιτάζουν στο κενό.

Πάντως, ακόμη και στην Ιαπωνία, όπου ο σεβασμός προς τους μεγαλύτερους είναι βαθιά ριζωμένος στην κοινωνική κουλτούρα, οι εργαζόμενοι της Generation Z και των millennials αρχίζουν να χάνουν την υπομονή τους.

Εννέα στους δέκα ερωτηθέντες δήλωσαν ότι ο «ηλικιωμένος που δεν δουλεύει» στην εταιρεία τους έχει αρνητική επίδραση στο εργασιακό περιβάλλον. Τον κατηγορούν ότι μειώνει το ηθικό των εργαζομένων (59,7%), αυξάνει τον φόρτο εργασίας των υπολοίπων (49%) και επιβαρύνει το κόστος εργασίας (35,3%).

Παρά τα μειονεκτήματα, η πρακτική αυτή έχει και μια θετική πλευρά. Με το να απορροφούν τους μεγαλύτερους εργαζόμενους αντί να τους απολύουν, οι εταιρείες διατηρούν ένα αίσθημα ψυχολογικής ασφάλειας, μειώνουν τον φόβο των εργαζομένων ότι μπορεί να αντικατασταθούν ξαφνικά και διαφυλάσσουν δεκαετίες εμπειρίας που μπορούν να αξιοποιηθούν για καθοδήγηση και εκπαίδευση νεότερων.

Σε μια εποχή όπου οι εργαζόμενοι απολύονται για να αντικατασταθούν από την τεχνητή νοημοσύνη, η «φυλή του παραθύρου» στην Ιαπωνία μπορεί να μοιάζει μη παραγωγική.  Ωστόσο λειτουργεί ως μια σιωπηλή διαβεβαίωση για όλους τους υπόλοιπους στο γραφείο ότι μια κακή περίοδος ή ένα κενό δεξιοτήτων δεν θα τους κοστίσει το βιοπορισμό τους.

https://www.ieidiseis.gr