Ο χρόνος μετράει αντίστροφα

Εδώ και καιρό οι αγορές ενέργειας έτρεμαν την πιθανότητα να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, ως ένα κατεξοχήν εφιαλτικό σενάριο.

Υπό κανονικές συνθήκες, από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται καθημερινά το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέβει πάνω από 50% από τότε που το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά τη διέλευση πριν από δύο μήνες, φτάνοντας πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ακόμα απέχουν από τα επίπεδα ρεκόρ της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.

Κατά τη διάρκεια της η τελευταίας εβδομάδας (27/4 ως 1/5), οι τιμές του Brent κατέγραψαν υψηλά τετραετίας, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια βαρέλι. Στη συνέχεια υποχώρησαν κάτω από τα 110 δολάρια σε μια αγορά που διακρίνεται για την έντονη μεταβλητότητά της. H αμέσως υψηλότερη τιμή που είχε φτάσει το πετρέλαιο ήταν τα 139 δολάρια το βαρέλι, τον Μάρτιο του 2022. αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Υπενθυμίζεται ότι οι τιμές αυτές αφορούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures), που πρακτικά τιμολογούν τις παραδόσεις πετρελαίου σε βάθος δύο ή περισσότερων μηνών. Οι τιμές «spot» – της άμεσης παράδοσης, κατά τη διάρκεια του Απριλίου έφτασαν ως και πάνω από 140 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας τα ρεκόρ του 2008.

Τα χειρότερα έρχονται

Τα ρεκόρ των προηγούμενων ενεργειακών κρίσεων μπορεί να καταρριφθούν σύντομα, καθώς εξαντλούνται τα διαθέσιμα αποθέματα, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Exxon, Ντάρεν Γουντς, σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές. «Είναι προφανές ότι δεν έχουμε δει ακόμα τον πλήρη αντίκτυπο της πρωτοφανούς διαταραχής στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά, θα δούμε κι άλλα», είπε.

Καμπανάκι από τους traders

Μαζί με τα αφεντικά των πετρελαϊκών εταιρειών, οι traders προειδοποιούν ότι η «περίοδος χάριτος» τελειώνει. Μεγάλοι χρηματιστηριακοί παίκτες και αναλυτές συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: Ως τα τέλη Μαΐου τα αποθέματα αναμένεται να υποχωρήσουν σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, και οι τιμές θα εκτοξευθούν.

Ενώ στην αρχή οι αγορές έλπιζαν σε μια σχετικά σύντομη εξομάλυνση της κρίσης εφοδιασμού, πλέον ποντάρουν στις πιθανότητες  μιας παρατεταμένης σύγκρουσης. Άλλωστε την Πέμπτη 30 Απριλίου, ο Τραμπ είπε στα στελέχη των πετρελαϊκών ότι ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να «συνεχιστεί για μήνες».

Από την Ασία στις δυτικές οικονομίες

Η κρίση χτυπά ήδη σκληρά τις ασιατικές χώρες, όπου διυλιστήρια μειώνουν την παραγωγή και κυβερνήσεις καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους. Αλλά η κρίση επεκτείνεται και εκτός Ασίας. Η  JPMorgan εκτιμά ότι τα εμπορικά ενεργειακά αποθέματα των ανεπτυγμένων χωρών θα αρχίσουν να εισέρχονται σε επίπεδα λειτουργικής πίεσης ήδη από τις αρχές Ιουνίου. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, τον Σεπτέμβριο θα αγγίξουν τα κατώτατα όριά τους. Σύμφωνα με τον Άντι Ο Μπράιεν, οικονομικό διευθυντή της πετρελαϊκής Conoco Philips, οι χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές θα αντιμετωπίσουν κρίσιμες ελλείψεις το διάστημα Ιουνίου – Ιουλίου.

Σημείο ασφυξίας

Ο Φρεντερίκ Λασέρ, επικεφαλής έρευνας της Gunvor, ενός εκ των μεγαλύτερων traders πετρελαίου παγκοσμίως, χαρακτήρισε αναπόφευκτο τον «τεράστιο πόνο» στην οικονομία, σημειώνοντας ότι οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στα καύσιμα των καταναλωτών, αλλά θα χτυπήσουν τη βιομηχανική παραγωγή και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε ύφεση. «Το σημείο ασφυξίας είναι ξεκάθαρα τον Ιούνιο», τόνισε.

Ακόμη πιο δραματική είναι η εκτίμηση της αναλύτριας Αμρίτα Σεν, της Energy Aspects. Δηλώνει ότι αν ο πόλεμος δεν τελειώσει έως τα τέλη Ιουνίου, τα αποθέματα μπορεί να μηδενιστούν. Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 150-200 δολάρια το βαρέλι.

Σκληρό καλοκαίρι

Η αναλύτρια γεωπολιτικής και ενέργειας Χέλιμα Κροφτ, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της επενδυτικής εταιρείας RBC Capital Markets, δήλωσε στους Financial Times ότι βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας σημαντικής αλλαγής και στην ψυχολογία της αγοράς. Τα μηνύματα των ΗΠΑ γίνονται όλο και λιγότερο πιστευτά, καθώς ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η ίδια θεωρεί ότι  αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί και τον Μάιο, οι τιμές του πετρελαίου θα ξεπεράσουν τα 140 δολάρια το βαρέλι.

Μέχρι πρόσφατα τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ άλλαζαν το μείγμα της παραγωγής και έδιναν προτεραιότητα στα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ. Όσο όμως πλησιάζει το καλοκαίρι και αυξάνεται η ζήτηση για καύσιμα αυτοκινήτου, μεγαλώνουν και οι φόβοι για ελλείψεις βενζίνης. Στα τέλη Απριλίου, τα αποθέματα βενζίνης στις ΗΠΑ βρίσκονταν στα 222 εκ. βαρέλια – το χαμηλότερο σημείο για αυτή την εποχή του χρόνου εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Αν τα αποθέματα πέσουν κάτω από 210 εκ. βαρέλια, αρχίζουν οι σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά. Τώρα εισερχόμαστε στη «ζώνη κινδύνου» καταλήγει η Κροφτ.

www.in.gr