Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί εκτεταμένους ελέγχους για ελεύθερους επαγγελματίες που αμφισβητούν το τεκμαρτό εισόδημα, ανοίγοντας τραπεζικούς λογαριασμούς, ακίνητα, κρυπτονομίσματα και δαπάνες διαβίωσης. Στο στόχαστρο μπαίνουν ακόμη και ταξίδια, ασφαλιστήρια και κινήσεις περιουσιακών στοιχείων.

Ηαντίστροφη μέτρηση για τον εντατικό φορολογικό έλεγχο χιλιάδων ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς η ΑΑΔΕ περνά στο επόμενο στάδιο εφαρμογής του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης.

Όσοι επαγγελματίες επιλέγουν να αμφισβητήσουν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα που τους καταλογίζει η φορολογική διοίκηση, ζητώντας να φορολογηθούν με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα, θα βρεθούν αντιμέτωποι με εκτεταμένο έλεγχο για το σύνολο της οικονομικής και περιουσιακής τους εικόνας.

Το φορολογικό επιτελείο θεωρεί ότι η διαδικασία αμφισβήτησης πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη έλεγχο, προκειμένου να διαπιστώνεται εάν τα δηλωθέντα εισοδήματα συμβαδίζουν με τις πραγματικές συνθήκες διαβίωσης και τα περιουσιακά στοιχεία των επαγγελματιών. Για τον λόγο αυτό, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα δεδομένα από τράπεζες, ηλεκτρονικές συναλλαγές, myDATA, ασφαλιστικά στοιχεία, καταναλωτικές δαπάνες και κινήσεις περιουσίας.

Στοχευμένοι έλεγχοι από την ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για το 2026, προβλέπεται η ολοκλήρωση τουλάχιστον 690 στοχευμένων ελέγχων σε ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν ζητήσει να εξεταστεί η πραγματική οικονομική τους κατάσταση. Οι έλεγχοι δεν θα περιοριστούν μόνο στους ίδιους τους φορολογούμενους αλλά, όπου απαιτείται, θα επεκτείνονται και σε πρόσωπα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος.

Οι φορολογούμενοι που επιλέγουν να αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα θα πρέπει αρχικά να το δηλώσουν στην εμπρόθεσμη φορολογική τους δήλωση, μέσω των ειδικών κωδικών 443-444 του εντύπου Ε1. Με την επιλογή αυτή, ουσιαστικά ενεργοποιείται η διαδικασία ελέγχου από τη φορολογική διοίκηση.

Το επόμενο βήμα είναι η συμπλήρωση ειδικού ερωτηματολογίου, το οποίο θα πρέπει να υποβληθεί το αργότερο έως τις 14 Σεπτεμβρίου 2026, δηλαδή εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων. Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myBusinessSupport της ΑΑΔΕ.

Το ειδικό ερωτηματολόγιο

Στο ερωτηματολόγιο οι επαγγελματίες καλούνται να αποτυπώσουν αναλυτικά το οικονομικό και περιουσιακό τους προφίλ, αλλά και τις συνθήκες διαβίωσης των ίδιων και της οικογένειάς τους. Η φορολογική διοίκηση θα χρησιμοποιήσει τα στοιχεία αυτά για να αξιολογήσει εάν το δηλωθέν εισόδημα ανταποκρίνεται στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του φορολογούμενου.

Στη λίστα των πληροφοριών που ζητούνται περιλαμβάνονται τραπεζικοί λογαριασμοί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, συμμετοχές και επενδύσεις, ακόμη και το αν ο φορολογούμενος διατηρεί τραπεζική θυρίδα. Παράλληλα, θα δηλώνονται στοιχεία για επενδύσεις σε έργα τέχνης, συλλογές και τιμαλφή, καθώς και για διαθέσιμα μετρητά ή κρυπτονομίσματα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί και στα στοιχεία καθημερινής διαβίωσης. Οι επαγγελματίες θα πρέπει να δηλώσουν δαπάνες ηλεκτρικού ρεύματος και ύδρευσης για κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες, λογαριασμούς κινητής και σταθερής τηλεφωνίας, στοιχεία για χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες, ασφαλιστήρια συμβόλαια, αλλά και δαπάνες που αφορούν εκπαίδευση παιδιών, φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες ή ακόμη και ταξίδια στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Στο μικροσκόπιο θα μπουν επίσης τα κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, όπως αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, σκάφη αναψυχής ή αεροσκάφη. Η φορολογική διοίκηση θα επιχειρήσει να διασταυρώσει εάν οι σχετικές δαπάνες συνάδουν με τα ποσά που δηλώνονται στις φορολογικές δηλώσεις.

Έμμεσες τεχνικές ελέγχου και προθεσμίες

Στελέχη της φορολογικής διοίκησης επισημαίνουν ότι η διαδικασία δεν αφορά μόνο περιπτώσεις πιθανής φοροδιαφυγής αλλά και τη συνολική αξιολόγηση της οικονομικής εικόνας του επαγγελματία. Για τον λόγο αυτό, οι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται με συνδυασμό άμεσων και έμμεσων τεχνικών ελέγχου, αξιοποιώντας ηλεκτρονικά δεδομένα, τραπεζικές κινήσεις και συγκριτικά στοιχεία κατανάλωσης.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι η μη υποβολή του ειδικού ερωτηματολογίου εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας οδηγεί αυτομάτως σε απώλεια του δικαιώματος αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος που έχει προκύψει με βάση το τεκμήριο παραμένει ως έχει.

Με την υποβολή της αίτησης αμφισβήτησης, ο φορολογούμενος ενημερώνεται επίσης ότι η φορολογική διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να προσδιορίσει το εισόδημά του με κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή ακόμη και με έμμεσες μεθόδους ελέγχου. Επιπλέον, εφόσον εντοπιστούν αποκλίσεις ή αναντιστοιχίες, ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί και σε προηγούμενα φορολογικά έτη ή σε άλλα φορολογικά αντικείμενα.

Η διαδικασία του ελέγχου θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός δώδεκα μηνών από την κοινοποίηση της σχετικής εντολής. Μετά την ολοκλήρωση του φορολογικού ελέγχου, εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου. Εφόσον προκύψει επιπλέον φορολογική υποχρέωση, αυτή θα βεβαιώνεται άμεσα, ενώ σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί ότι ο φορολογούμενος επιβαρύνθηκε υπερβολικά, το επιπλέον ποσό θα διαγράφεται ή θα επιστρέφεται.

Η φορολογική διοίκηση θεωρεί ότι το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως εργαλείο περιορισμού της υποδήλωσης εισοδημάτων, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου διαχρονικά καταγράφονται υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής. Από την άλλη πλευρά, επαγγελματικοί φορείς εκφράζουν ανησυχίες ότι η διαδικασία οδηγεί σε υπερβολική διεύρυνση των ελεγκτικών παρεμβάσεων, καθώς πλέον ο φορολογικός έλεγχος επεκτείνεται ουσιαστικά σε κάθε πτυχή της προσωπικής και οικογενειακής οικονομικής ζωής των φορολογούμενων.

https://www.imerisia.gr