Πότε μπαίνουν στο «ψυγείο» της ΑΑΔΕ τα ληξιπρόθεσμα χρέη και υπό ποιες προϋποθέσεις ξεπαγώνουν.

Νέο πακέτο ληξιπρόθεσμων χρεών προς την εφορία θα «παρκάρει» φέτος η ΑΑΔΕ, παραδεχόμενη ότι δεν θα μπορέσει να τα εισπράξει, ούτε άμεσα ούτε έμμεσα, μέσω κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών και των συνυπόχρεων προσώπων.

Πρόκειται για χρέη ύψους περίπου 6 δισ. ευρώ τα οποία θα προστεθούν στο «χαρτοφυλάκιο» των οφειλών που οδεύουν προς τις… καλένδες, ώστε ο εισπρακτικός μηχανισμός της ΑΑΔΕ να επικεντρώνεται σε εκείνα τα χρέη που έχουν πιθανότητες είσπραξης, τα οποία είναι πολύ λιγότερα.

Ήδη έχουν χαρακτηριστεί ως «ανεπίδεκτα είσπραξης» χρέη ύψους 35,1 δισ. ευρώ και με το νέο ξεκαθάρισμα, θα αυξηθούν σε επίπεδα άνω των 41 δισ. ευρώ, επί συνόλου 114,5 δισ. ευρώ, που είναι το συνολικό ύψος των αρρύθμιστων οφειλών προς την εφορία.

Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ, εντός του 2026, αφού ελεγχθεί το χαρτοφυλάκιο των οφειλών, θα εντοπιστούν προβληματικά χρέη και θα χαρακτηριστούν «ανεπίδεκτα είσπραξης» χρέη ύψους 5,8 δισ. ευρώ εκ των ληξιπρόθεσμων οφειλών αρμοδιότητας της Ειδικής Μονάδας Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ(), που ασχολείται με τους μεγαλοοφειλέτες.

Επίσης θα «σβηστούν» με την ίδια διαδικασία και χρέη ύψους 200 εκατ. ευρώ, από τα μικρότερα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση χαρακτηριζόμενα ως ανεπίδεκτα είσπραξης, όπως και χρέη 5 εκατ. ευρώ, προς τα Τελωνεία.

Πώς επιλέγονται

Ο χαρακτηρισμός των χρεών προς το δημόσιο ως ανεπίδεκτα είσπραξης θα γίνει ως εξής:

• Για ποσό έως 300.000 ευρώ, η απόφαση λαμβάνεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας ΔΟΥ ή τελωνειακής αρχής.
• Για ποσά από 300.000 ευρώ έως 3 εκατ. ευρώ, από τον διοικητή της ΑΑΔΕ.
• Για ποσά άνω των 3 εκατ. ευρώ, η εισήγηση γίνεται πλέον αποκλειστικά από την Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ).

Εφόσον πρόκειται για συνολική βασική οφειλή άνω του 1,5 εκατ. ευρώ, οι πράξεις αυτές κοινοποιούνται στην υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Ποια είναι τα «ανεπίδεκτα»

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και οι συμβεβαιωμένες οφειλές προς τρίτους χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τα ακόλουθα:

• Έχουν ολοκληρωθεί οι έρευνες και δεν διαπιστώθηκε η ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων.
• Έχει υποβληθεί αίτηση ποινικής σε όσες περιπτώσεις συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις ή δεν είναι δυνατή η υποβολή αυτής.
• Έχει πραγματοποιηθεί έλεγχος από ειδικά ορισμένο ελεγκτή της αρμόδιας υπηρεσίας της ΑΑΔΕ, ο οποίος πιστοποιεί, με βάση ειδικά αιτιολογημένη έκθεση ελέγχου, ότι είναι αντικειμενικά αδύνατη η είσπραξη των οφειλών.

Περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται

Κατά παρέκκλιση χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης οφειλές, παρά την ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη ή συνυπόχρεου προσώπου, αν για τα υφιστάμενα περιουσιακά στοιχεία συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

• Η συνολική αξία της κυριότητας και των λοιπών εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων είναι ιδιαίτερα μικρής αξίας σε σχέση με τη συνολική βασική ληξιπρόθεσμη οφειλή, δεν υπερβαίνει το 5% του ύψους της οφειλής και σε κάθε περίπτωση το ποσό των 100.000 ευρώ, όπως η αξία αυτή προκύπτει, κατά σειρά, από εκτίμηση πιστοποιημένου εκτιμητή, όπου υπάρχει, ή από το ποσό του αθροίσματος της φορολογητέας αξίας των δικαιωμάτων αυτών για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ.
• Η συνολική αξία της κυριότητας και των λοιπών εμπράγματων δικαιωμάτων επί ακινήτων του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων υπερβαίνει το ποσό των 100.000 ευρώ, ως ανεπίδεκτη είσπραξης χαρακτηρίζεται η οφειλή που απομένει μετά την αφαίρεση του διπλάσιου ποσού της αξίας αυτών. 
• Η συνολική αξία της κινητής περιουσίας του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων, ακόμα και αν η κατάσχεση αυτής δεν κατέστη δυνατόν να επιβληθεί παρά την έγγραφη παραγγελία της αρμόδιας φορολογικής ή τελωνειακής αρχής, είναι ιδιαίτερα μικρής αξίας σε σχέση με το ύψος της συνολικής βασικής ληξιπρόθεσμης οφειλής και δεν υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ, όπως η αξία αυτή προκύπτει, κατά σειρά, από εκτίμηση πιστοποιημένου εκτιμητή ή από την έκθεση κατάσχεσης ή από άλλο πρόσφορο για τον σκοπό αυτό στοιχείο.
• Αν η συνολική αξία της κυριότητας και των λοιπών εμπράγματων δικαιωμάτων επί κινητών του οφειλέτη και των συνυπόχρεων προσώπων υπερβαίνει το ποσό των 30.000 ευρώ, ως ανεπίδεκτη είσπραξης χαρακτηρίζεται η οφειλή που απομένει μετά την αφαίρεση του διπλάσιου ποσού της αξίας αυτών.

Κριτήριο και παλαιότητας

Επίσης, ως ανεπίδεκτες είσπραξης χαρακτηρίζονται οφειλές και στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Αν έχει παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα (10) ετών από την υπαγωγή της επιχείρησης του οφειλέτη, φυσικού ή νομικού προσώπου, σε διαδικασία ειδικής εκκαθάρισης ή από τη λύση του νομικού προσώπου και η τρέχουσα συνολική αξία του ενεργητικού της υπό εκκαθάριση περιουσίας και της περιουσίας των συνυπόχρεων προσώπων είναι ιδιαίτερα μικρής αξίας σε σχέση με τη συνολική βασική ληξιπρόθεσμη οφειλή, η οποία δεν υπερβαίνει το 5% του ύψους της οφειλής και σε κάθε περίπτωση το ποσό των 100.000 ευρώ.
• Αν η τρέχουσα συνολική αξία του ενεργητικού της υπό εκκαθάριση περιουσίας και της περιουσίας των συνυπόχρεων προσώπων υπερβαίνει το ποσό των 100.000 ευρώ, ως ανεπίδεκτη είσπραξης χαρακτηρίζεται η οφειλή που απομένει μετά την αφαίρεση του διπλάσιου ποσού της αξίας αυτών.
• Αν ο οφειλέτης ή συνυπόχρεο πρόσωπο απεβίωσε χωρίς να καταλείπει οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο και ο επιζών σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, τα τέκνα του οφειλέτη καθώς και οι εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτού αποποιήθηκαν την επαχθείσα κληρονομιά.

Τι σημαίνει η αρχειοθέτηση

Από την καταχώριση της οφειλής στα βιβλία των ανεπίδεκτων είσπραξης και για χρονικό διάστημα 10 ετών από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο έγινε η καταχώριση:

• Αναστέλλεται αυτοδικαίως η παραγραφή της, 
• Δεν χορηγείται στον οφειλέτη και στα συνυπόχρεα πρόσωπα αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας για οποιαδήποτε αιτία ούτε άλλο νομίμως προβλεπόμενο πιστοποιητικό για μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων, εκτός εάν πρόκειται για είσπραξη χρημάτων που θα διατεθούν για την ικανοποίηση του Δημοσίου ή για εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, το προϊόν των οποίων θα διατεθεί για τον ίδιο σκοπό.
• Δεσμεύονται στο σύνολό τους οι τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί και το περιεχόμενο των θυρίδων σε τράπεζες ή άλλα πιστωτικά ιδρύματα των παραπάνω προσώπων.
• https://www.sofokleousin.gr
•